باور كنند و اين امتيازى براى حكومت او باشد و از اين طريق ؛ گروهى را به خود متوجه سازد . از آن جا كه اين جلسات بحث و مناظره به هر حال قطعاً جنبهء سياسى داشت و مسائل سياسى معمولًا تك علتى نيستند ، مى توانيم بگوييم كه مأمون همهء اين انگيزه ها چهارگانه را داشته است . در هر صورت ، با اين انگيزه ها جلسات بحث و مناظرهء گسترده اى از سوى مأمون تشكيل شد ، ولى چنان كه خواهيم ديد ، مأمون از اين جلسات ناكام بيرون آمد و نه تنها به هدفش نرسيد ، بلكه نتيجه ى معكوس گرفت . اكنون با در نظر گرفتن اين مقدمات ، به سراغ قسمت هايى از اين جلسات بحث و مناظره مى رويم ، هر چند با كمال تأسف ، در متون تاريخ و حديث گاهى جزئيات بحث هايى كه رد و بدل شده ، اصلًا ذكر نگرديده و بسيار خلاصه شده است . اى كاش امروز همهء آن جزئيات در اختيار ما بود تا بتوانيم به عمق سخنان امام عليه السلام پى ببريم و از زلال كوثر علمش بنوشيم و سيراب شويم . اين گونه كوتاهى ها و سهل انگارى ها در كار راويان حديث و ناقلان تاريخ كم نيست كه تنها تأسفش امروز براى ما باقى مانده است ، هر چند خوش بختانه قسمت هايى را به صورت مشروح نقل كرده اند كه مىتواند مشت نمونهء خروار باشد .